Das Rheingold - Wagner

HomeblogDas Rheingold - Wagner

Das Rheingold 
Richard Wagner (1813 - 1883)

Das Rheingold vormt de bron voor de hele Ringcyclus (der Ring des Nibelungen). In deze 'Vorabend' laat Wagner ons kennismaken met de mythologische personages, zoals goden, reuzen en Nibelungen, die in de volgende delen een belangrijke rol blijven spelen. De Rijndochters bewaken het goud die de bezitter ervan, als deze uit het goud een ring smeedt, de wereldmacht verleent. Dit goud wordt gestolen, wat het begin is van het muziekdrama.

Leest u vooral niet verder wanneer u verrast wilt worden tijdens de voorstelling. Beleef de opera Das Rheingold van Wagner tijdens een volledig verzorgde operareis met klassieke muziek reizen specialist Hannick Reizen.

De opera Das Rheingold van Wagner

Das Rheingold van Wagner: de feiten op een rij

DER RING DES NIBELUNGEN

Ein Bühnenfestspiel für drei Tage und einen Vorabend
Libretto: Richard Wagner, gebaseerd op het Nibelungenlied

Das Rheingold (Vorabend)

Opera in één akte, vier taferelen
Eerste uitvoering: Hoftheater, München op 22 september 1869

Goden
Wotan: bas
Donner: bariton
Froh: tenor
Loge: tenor

Godinnen
Fricka: mezzo-sopraan
Freia: sopraan
Erda: alt

Nibelungen
Alberich: bariton
Mime: tenor

Reuzen
Fafner: bas
Fasolt: bas

Rijndochters
Woglinde: sopraan
Wellgunde: sopraan
Floßhilde: alt

Aan de Rijn, oertijd

De opera Das Rheingold van Wagner

Eerste tafereel

De bodem van de Rijn. De drie Rijndochters stoeien in het water en bewaken het Rijngoud op de bodem (Weia, Waga, Woge, du Welle). Alberich slaat hen verlekkerd gade. Een voor een lokken ze de lelijke Alberich naar zich toe om hem vervolgens af te wijzen. In machteloze woede vervloekt Alberich de Rijndochters. Door zonnestralen schittert het Rijngoud. Wie het Rijngoud weet te stelen en er een ring uit smeedt, zal onbegrensd oppermachtig worden. Maar alleen wie de liefde afzweert, kan hierin slagen. Van de wellustige dwerg hebben ze dus niets te vrezen, denken de Rijndochters. Plotseling springt de getergde Alberich op hen toe, waarop de nimfen lachend uit elkaar gaan. Terwijl Alberich de liefde afzweert, grijpt hij het nu onbewaakte goud en hij maakt zich uit de voeten. De verraste Rijndochters blijven weeklagend achter.

De opera Das Rheingold van Wagner

Tweede tafereel

Een berglandschap, gelegen aan de Rijn met op de achtergrond een machtige burcht. Wotan is vol lof over de godenburcht die hij door de reuzen, Fasolt en Fafner, heeft laten bouwen. Fricka herinnert hem aan de prijs die hij de reuzen moet betalen: de jonge godin Freia, Fricka’s zuster. Wotan stelt haar gerust. Hij is nooit van plan geweest haar af te staan, omdat zij het is die de goden met haar gouden appels het eeuwige leven verschaft. Aan Loge heeft hij de opdracht gegeven om een vervanging te zoeken.

Freia komt aangesneld, want de reuzen komen haar reeds opeisen. Wotan stelt de reuzen voor een ander loon te kiezen, wat door Fasolt resoluut wordt afgewezen. Wotan moet zijn afspraak nakomen, vindt hij. Fafner weet dat zonder de appels van Freia de goden zullen sterven, wat voor hem een reden temeer is om Wotan aan zijn oorspronkelijke afspraak te houden. De reuzen staan op het punt Freia mee te nemen. Maar haar broers, Froh en Donner, komen toegesneld om haar te beschermen. Er dreigt een handgemeen, maar Wotan steekt zijn speer tussen de twistenden en zegt dat geweld niet mag worden gebruikt. Zijn speer moet de verdragen beschermen. Dan maakt de lang verwachte Loge zijn opwachting. Deze begint, tot ergernis van Wotan, onmiddellijk het werk van de reuzen te prijzen. Bovendien, zegt hij, overal op de wereld navraag te hebben gedaan, maar telkens gold de liefde als hoogste goed.

De enige uitzondering was de Nibelungenschat. Nadat Alberich de liefde afzwoer, het Rijngoud roofde en er een ring van smeedde, werd hij oppermachtig. Daarmee wekt hij de hebzucht van de reuzen op, vooral die van Fafner, die nu bereid is Freia voor de Ring te ruilen. Fasolt laat zich overhalen en de reuzen eisen de Ring en het goud als losprijs voor Freia. Totdat de goden hen dat alles kunnen aanbieden nemen zij Freia mee als onderpand. Als Freia weg is, zien de goden er oud en vermoeid uit. Ze hebben die dag nog geen gouden appel tot zich genomen. Wotan besluit dan ook om naar Nibelheim te gaan om de Ring en het goud daar weg te halen.

De opera Das Rheingold van Wagner

Derde tafereel

In het onderaardse Nibelheim. Alberich laat zijn ooit zo zorgeloze Nibelungenvolk dag en nacht werken om het goud te delven en hieruit sieraden te maken. Ook zijn broer Mime zucht onder dit juk. Hij vervaardigde, in opdracht van Alberich, de Ring en de Tarnhelm. De Tarnhelm kan de drager onzichtbaar maken en hem in elk gewenst wezen doen veranderen. Alberich zet de helm op, geeft Mime een pak slaag en zaait daarna, onzichtbaar, paniek onder zijn volk.

Langs de hamerende dwergen komen Wotan en Loge Nibelheim binnen. Zij horen de bittere klachten aan van de praatzieke Mime over de Ring en de helm. Ze zeggen dat zij gekomen zijn om hem te helpen en het Nibelungenvolk te bevrijden. Alberich komt terug en treedt de bezoekers vol argwaan tegemoet. Hij pocht op zijn macht, die hem spoedig heerser over de gehele aarde zal maken. Hij laat zich door de listige Loge verleiden tot een demonstratie van de Tarnhelm. Eerst verandert Alberich zichzelf in een vervaarlijke draak en dan, op aandringen van Loge, in een kleine pad. De list van Loge is gelukt. Vliegensvlug zet Wotan zijn voet op het dier en Alberich, die zijn ware gedaante weer heeft aangenomen, is gevangen. De Tarnhelm wordt afgepakt, waarna Wotan en Loge de dwerg meevoeren naar de aarde.

De opera Das Rheingold van Wagner

Vierde tafereel

Hetzelfde als het tweede toneel. Wotan en Loge komen met de gevangen Alberich tevoorschijn. Als losgeld voor zijn vrijheid eisen zij de Nibelungenschat. De geknevelde Alberich beveelt de schat naar boven te brengen. Loge zegt dat ook de Tarnhelm tot de schat behoort. Dan ontdekt Wotan de Ring aan Alberich's vinger en eist deze op. Ondanks alle protesten van Alberich rukt Wotan de Ring van zijn vinger en steekt deze aan zijn eigen hand. Voordat Alberich wegkruipt, vervloekt hij de Ring: 'Zolang de Ring niet aan hem wordt teruggegeven zal deze de drager ervan enkel ellende en dood bezorgen, terwijl eenieder die hem niet bezit door jaloezie zal worden verteerd'.

Wotan en Loge worden door de andere goden begroet. In de verte ziet Loge de reuzen aankomen. Als Freia naderbij komt, herkrijgen de goden hun jeugdige uiterlijk. De reuzen eisen hun schat op: de schat moet zo hoog worden opgestapeld dat de godin uit het zicht verdwijnt. Ten slotte zien zij nog steeds het bovenste van Freia’s haar. De Tarnhelm neemt ook dit weg. De hebzuchtige Fasolt kijkt door de stapel heen en ziet nog het oog van Freia. Dan ontdekt Fafner de Ring aan Wotan's vinger. Het is nu de beurt aan Wotan te protesteren als ook de Ring wordt opgeëist. Fasolt is verheugd een excuus te hebben en pakt Freia al vast. De goden dringen er bij Wotan op aan de Ring af te staan. Deze blijft echter weigeren.
Pas wanneer de alwetende Erda voorspelt dat ook alle goden aan het onontkoombare lot van het bestaan zijn onderworpen, aan het eeuwige worden en vergaan, en dat de Ring hun einde zal bespoedigen, draagt Wotan de Ring over (Weiche, Wotan, weiche). Freia is vrijgekocht.

De vloek van Alberich gaat bij de reuzen ogenblikkelijk in vervulling. Bij het verdelen van de schat krijgen de reuzen ruzie. Fafner slaat met zijn enorme stok Fasolt dood en gaat er met de schat vandoor. De goden blijven ontsteld achter: de vloek is zijn werk begonnen.

Donner slaat met zijn machtige hamer de nevels uit elkaar om de benauwde atmosfeer te verdrijven. Froh spant een regenboog naar de nieuwe burcht, die door Wotan 'Walhalla' wordt genoemd (Abendlich strahlt der Sonne Auge). Terwijl de goden over de regenboog de burcht betreden, klinkt uit de diepte van de Rijnvallei het klagende gezang van de Rijndochters. Loge geeft hun de raad zich voortaan te spiegelen aan de nieuwe glans van de goden.

Wilt u graag reageren op deze blog gebruikt u dan onderstaand formulier of bel ons op 070-3191929.




Brochure aanvragen