Jaap van Zweden, de nieuwe Music Director van de New York Philharmonic.

HomeblogJaap van Zweden, de nieuwe Music Director van de New York Philharmonic.

Jaap van Zweden, de nieuwe Music Director van de New York Philharmonic.


Het zal u niet zijn ontgaan. Met ingang van het komende seizoen zal onze Nederlandse topdirigent Jaap van Zweden officieel aantreden als muzikaal chef van de New York Philharmonic, één van de ‘Big Five’ symfonieorkesten van de Verenigde Staten. Hoewel wij elkaar in het dagelijks leven weinig treffen, dateert ons eerste contact al van ruim 40 jaar geleden en sindsdien heb ik Jaap en zijn carrière van dichtbij mogen en kunnen volgen. Voor mij is hij een held. Wanneer klanten mij vragen: ‘wat is nu jouw mooiste muzikale ervaring ooit?”, hoef ik nooit één moment te aarzelen. Dat was de concertante uitvoering van Wagner’s Lohengrin met het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor in het Concertgebouw o.l.v. Jaap van Zweden. Tijd voor een ode aan deze fantastische persoonlijkheid en charismatisch topmusicus.

 

Jaap van Zweden als vioolstudent en bij meneer Spaanderman

Van Zweden studeerde bij onder anderen Louise Wijngaarden en Davina van Wely. Net als mijn vader, was zijn vader leerling van de eminente pedagoog ‘Meneer’ Spaanderman. Jaap Spaanderman (1896-1985) was een Nederlands pianist, cellist, dirigent en piano- en directiepedagoog en Jaap van Zweden is door zijn vader naar hem genoemd. Musici als Jo Juda en Herman Krebbers getuigden later van zijn grote partituurkennis, zijn precisie en zijn aandacht voor sfeer en karakter van een stuk. Na de oorlog was hij voornamelijk als piano- en directiepedagoog (het geven van dirigeerlessen) actief. Onder zijn leerlingen bevonden zich bijvoorbeeld coryfeeën als Theo Bruins, Reinbert de Leeuw, Hans Vonk, Edo de Waart en Ed Spanjaard. Tijdens een “uitje voor de jongens” namen meneer en mevrouw Spaanderman Jaap van Zweden, mijn broer en mij mee naar een soort rusthuis voor oude paarden. Wij herinneren ons echter vooral de Airedale Terriër, Peter, die in de auto tussen ons in zijn behoefte deed.

 Jaap van Zweden in 1981 Foto: Rob Croes

 

Als solist bij het VU Orkest

Zoals ik al in eerder blog schreef, maakte ik tijdens mijn studententijd, toen ik viool studeerde aan het Sweelinck Conservatorium (tegenwoordig het Conservatorium van Amsterdam), deel uit van het VU Orkest o.l.v. Daan Admiraal. Daar trof ik Jaap weer, toen hij als vioolsolist een tournee met het orkest meemaakte door Nederland vanuit Leersum. Hij was toen net benoemd tot concertmeester van het Concertgebouworkest (KCO). Hij bleef gedurende week bij het VU-orkest, nam zijn tentje mee en voetbalde met ons. En ondertussen studeerde hij natuurlijk ook, en hoe! Als er iemand kan focussen en zich afsluiten voor de buitenwereld is het Jaap wel. Die ongelofelijke concentratie is nog altijd een groot kenmerk van hem.

 

 

Ik en Jaap in 1982

 

Concertmeester, vioolsolist en beginnend dirigent

Natuurlijk bleef ik Jaap volgen, bezocht zijn concerten, bijvoorbeeld toen hij soleerde in vioolconcerten van Shostakovich en Paganini met ‘zijn eigen’ en andere orkesten in Nederland. Een dirigeerstokje nam hij voor het eerst ter hand op verzoek van Leonard Bernstein, tijdens een orkestrepetitie. Het betekende een stimulans om zich in dit vak te bekwamen. In 1997 zegde Van Zweden het concertmeesterschap vaarwel en hing hij de viool aan de wilgen.

 

Chefdirigent van verschillende orkesten

Naast zijn gastdirecties, die zich in steeds rapper tempo en op verschillende continenten afspeelde, had hij zijn eerste chef-dirigentschap bij het Orkest van het Oosten (1996-200) in Enschede. Daarop volgden het Residentie Orkest (tot 2005), het Radio Filharmonisch Orkest (2005-2011), de filharmonie van Antwerpen (2008-2012) en in 2008 werd hij tevens benoemd tot chef van het Dallas Symphony Orchestra (DSO), waar hij onlangs afscheid nam. In 2008 mocht ik dan ook remplaceren tijdens de legendarische Lohengrin productie, ik zal het nooit vergeten. Een mooie recensie vindt u hier.

 

Conductor of the Year en Wouter & Friends-reis naar Dallas

In Dallas maakte Jaap enorme furore en de afgelopen 10 jaar stond hij voor alle belangrijke orkesten  van de Verenigde Staten en werd in 2012 door Musical America uitgeroepen tot Conductor of the Year. Het werd dus tijd om een muziekreis naar Dallas te organiseren, dacht ik bij mijzelf. In 2013 heb ik een soort ‘verkenningsreis’ gemaakt, waarbij ik meerdere concerten meemaakte van het orkest o.l.v. Jaap en waarbij hij mij zijn appartement liet zien en mij samen met artistiek adviseur van het DSO, Aldert Vermeulen, introduceerde bij hoteliers, restaurants en musici – waaronder de geweldige concertmeester Alexander Kerr, die u wellicht nog kent van de periode toen hij concertmeester was van ‘ons’ KCO. In mei 2014 hebben wij dan vanuit Hannick Reizen een zeer succesvolle ‘Wouter & Friends’ georganiseerd, waarbij wij ook een repetitie van het orkest hebben meegemaakt en na het concert een zeer hartelijke Meet & Greet hadden met Jaap en zijn charmante vrouw Aaltje van Zweden.

 

In Dallas met Hannick, 2014

Hong Kong en benoeming in New York

“Yep, it’s Jaap.” Met die woorden meldde Alex Ross van The New Yorker begin 2016 de benoeming van Jaap van Zweden tot chef van de New York Philharmonic. In die positie zal de Nederlandse dirigent in 2018 officieel aantreden. Daarmee keert hij terug naar de stad waar hij als zestienjarige viool ging studeren aan de Juilliard School of Music. Drie jaar later werd hij concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest, de jongste uit de geschiedenis. Naast zijn gastdirecties en het chef- dirigentschap in New York, is Van Zweden als sinds 2012 chef van de Hong Kong Philharmonic, waarmee hij onlangs de gehele Ring van Wagner heeft vastgelegd op cd.

AVROTROS heeft een prachtige serie geproduceerd over Jaap van Zweden, Bekijk hieronder een klein stuk van de 7-delige serie. 

Hannick reizen naar New York

Eind februari van dit jaar heeft Hannick Reizen i.s.m. de NRC een 6-daagse muziekreis naar New York georganiseerd, waarbij mijn collega violiste Eva Bengtsson en ik als reisleiders optraden. Wat hebben wij genoten en zijn wij trots op ‘onze’ Jaap, die een fenomenaal concert dirigeerde en onze hele groep na afloop van het concert – exclusief – welkom heette in de Green Room!! Wij merkten hoezeer het New Yorkse publiek totaal in de ban is en van Jaap en wij droegen allemaal een ‘JAAP’-button op onze bost. Een leuke impressie vindt u hier.

 

In NY met Hannick, maart 2018

 

Dit smaakt natuurlijk naar meer en daarom hebben wij nog enkele nieuwe reizen naar de Big Apple gepland: in september 2018 met als reisleider violiste Eva Bengtsson, die ook veel onder Jaap heeft gespeeld en dus ook in maart van dit jaar van de partij was. En een oud en nieuw reis aan het eind van dit jaar met Thiemo Wind als reisleider, ook hij kent Jaap persoonlijk goed. En ik kijk er persoonlijk natuurlijk weer enorm naar uit om mijn held in april 2019 weer te mogen begroeten tijdens een voorjaarsreis. Ik kan u een bezoek aan NY van harte aanbevelen, u zult onze Nederlandse maestro persoonlijk de hand kunnen schudden! Voor meer info klikt u hier.

Wilt u reageren op deze blog? Laat dan hieronder een bericht achter..

 

Brochure aanvragen