Le Nozze di Figaro - Mozart

HomeblogLe Nozze di Figaro - Mozart

Le Nozze di Figaro
Wolfgang Amadeus Mozart (1756 - 1791)

Le Nozze di Figaro is Mozart’s onvolprezen muzikale komedie over liefde, lust en intrige vol kolderieke verkleedpartijen. Politieke en erotische spanning overheersen dit meesterwerk. Het verhaal gaat over het huwelijk van het factotum Figaro en zijn bruid Susanna, dat wordt gedwarsboomd door de graaf Almaviva.

Leest u vooral niet verder wanneer u verrast wilt worden tijdens de voorstelling. Beleef de opera Le Nozze di Figaro van Mozart tijdens een volledig verzorgde operareis met 
klassieke muziek reizen specialist Hannick Reizen

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Le Nozze di Figaro van Mozart: de feiten op een rij

Dramma giocoso of opera buffa met ouverture en vier akten
Libretto: Lorenzo da Ponte, gebaseerd op La folle journée, ou Le mariage de Figaro van Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais
Eerste uitvoering: Burgtheater, Wenen op 1 mei 1786

Figaro, kamerdienaar van de graaf: bariton
Susanna, kamenier, zijn aanstaande bruid: sopraan
Graaf Almaviva: bariton
Gravin Almaviva: sopraan
Cherubino, page van de graaf: sopraan of mezzo-sopraan
Bartolo, dokter in Seviglia: bas
Marcellina, vroegere gouvernante van de gravin: alt
Don Basilio, muziekleraar: tenor
Don Curzio, rechter: tenor
Antonio, tuinman, oom van Susanna: bas
Barbarina, zijn dochter: sopraan

De handeling speelt zich af in de achttiende eeuw, in het paleis en de tuinen van Aguas Frescas, nabij Seviglia.

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Eerste akte

Een gedeeltelijk gemeubileerde kamer op het kasteel, die door de graaf aan zijn dienaar Figaro is toegedacht. Figaro zal deze dag met Susanna, de kamenier van de gravin, trouwen. Figaro is bezig het vertrek op te meten, terwijl Susanna aan de kaptafel haar bruidshoedje past (duet: Cinque…dieci…venti). Susanna is helemaal niet tevreden met de ligging van de kamer tussen die van de graaf en de gravin (duet: Se a caso madama la notte ti chiama). Veel te eenvoudig, zegt Susanna, want als Figaro weg is, kan de graaf weleens te dicht in de buurt komen. Figaro vraagt nadere uitleg en verneemt dat de graaf formeel afstand heeft gedaan van zijn recht op elke bruid, maar dat hij zich daar in de praktijk niet aan houdt. De gravin belt om Susanna. Alleen gelaten neemt Figaro zich voor dat hij de graaf lik op stuk zal geven (aria: Se vuol ballare, signor contino). Figaro gaat weg.

Bartolo, de vroegere voogd van de gravin, vergezeld door zijn vroegere huishoudster, Marcellina, eens de gouvernante van de gravin, komen de kamer binnen. Zij hebben nog een appeltje met Figaro te schillen, omdat deze indertijd de graaf heeft geholpen om Rosina (de tegenwoordige gravin) te onteren, juist toen Bartolo zelf van plan was met haar te trouwen. Hij zweert dat hij zich op hem zal wreken (aria: La vendetta, oh la vendetta). Susanna komt binnen en ziet haar vijandin Marcellina, die een oogje had op Figaro. De beide dames wisselen dodelijke beleefdheden uit (duet: Via resti servita).

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Dan komt de jonge page Cherubino op, bedroefd omdat de graaf hem de vorige avond gesnapt heeft toen hij Susanna's nichtje Barbarina bezocht op een moment waarop de graaf zelf een bezoek aan dit dametje wilde brengen. Hij zoekt troost bij Susanna (aria: Non so più cosa son), waarin Cherubino zijn prille liefde belijdt. Dan hoort men buiten de graaf aankomen, waarop Cherubino zich achter een leunstoel verstopt. De graaf maakt Susanna het hof, maar wordt daarin gestoord door de komst van Don Basilio, een geboren roddelaar. Nu verstopt ook de graaf zich op zijn beurt achter de stoel, nadat Cherubino daar schielijk vandaan geslopen is en er op is gaan zitten. Susanna gooit een kleed over hem heen. Don Basilio roddelt ditmaal over Cherubino die achter alle vrouwen op het kasteel aanloopt, zelfs de gravin. De graaf wordt het te machtig; hij komt tevoorschijn (terzet: Cosa sento! Tosto andate). Dan ontdekt de graaf Cherubino onder het kleed en stuurt hem weg van het kasteel door hem officier te maken.

Een groep landlieden, aangevoerd door Figaro, brengt de graaf hulde voor diens grootmoedige afstand van het droit du seigneur. Figaro hoort van Cherubino's verbanning en schildert hem in felle kleuren het komende soldatenleven (aria: Non più andrai, farfallone amoroso).

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Tweede akte

Het boudoir van de gravin later op de morgen. Ze klaagt dat de graaf haar verwaarloost en dat zijn liefde voor haar bekoeld is (cavatina: Porgi amor). Susanna en Figaro vertellen haar wat de plannen van de graaf zijn en dat zij hem een lesje willen geven. Figaro heeft Basilio een briefje gegeven, waarin wordt aangekondigd dat de gravin de komende avond heimelijk een minnaar in de tuin zal ontmoeten. Cherubino, als vrouw verkleed, zal als Susanna naar de graaf gaan. De verlegen Cherubino mag binnenkomen en zingt de gravin zijn liedje voor (canzonetta: Voi che sapete). Terwijl hij door Susanna als meisje verkleed wordt, valt de officiersverklaring uit zijn zak. Susanna laat hem zien hoe hij als meisje lopen moet (aria: Venite, inginocchiatevi). Cherubino blijft even achter met de gravin en steekt een hartstochtelijke liefdesverklaring voor de gravin af. Maar de graaf klopt op de deur en is ontstemd dat deze is afgesloten. Cherubino verstopt zich vliegensvlug in het kabinet.

De gravin doet de deur open en de graaf laat haar het anonieme briefje zien. Cherubino stommelt in het kabinet en de gravin vertelt dat het Susanna is. Die komt uit de slaapkamer en verbergt zich achter een kamerscherm als de graaf haar beveelt tevoorschijn te komen, of tenminste haar stem te laten horen (terzet: Susanna or via sortite). De graaf wil de deur openbreken en gaat gereedschap halen. Hij neemt de gravin aan zijn arm mee en sluit de deur van het boudoir af. Susanna haalt Cherubino uit het kabinet, en hij brengt zichzelf in veiligheid met een sprong uit het raam (duet: Aprite, presto aprite). Susanna gaat het kabinet binnen en sluit zichzelf op.

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

De graaf en gravin komen terug. De gravin bekent nu dat de page Cherubino zich in het kabinet verstopt heeft. De jaloerse graaf wordt woedend en is verbaasd als Susanna zelf de deur opent en tevoorschijn komt. De graaf smeekt zijn vrouw om vergiffenis. Susanna zegt dat de anonieme brief deel van dit complot uitmaakte. Helaas komt Figaro juist op het verkeerde moment binnen om zijn bruid te halen. De graaf voelt hem aan de tand over het briefje. Figaro zegt eerst niets daarvan te weten, maar wordt door Susanna en de gravin gesouffleerd. Dan is het tuinman Antonio die roet in het eten gooit. Hij komt opgewonden klagen over mensen die zomaar uit ramen springen en zijn mooiste bloemen plat trappen.

Figaro zegt dat hij zelf uit het raam gesprongen is uit angst door de graaf te worden ontdekt. Antonio overhandigt hem daarop een brief die hij bij de sprong verloren heeft. De graaf ruikt onraad maar kan niets bewijzen. Hij vraagt Figaro wat er in staat. Gelukkig herkent Susanna de officiersaanstelling van Cherubino en fluistert dit Figaro in. Deze zegt dat de page hem dat papier gaf omdat het nog gezegeld moest worden. De graaf is radeloos. Tenslotte verschijnen echter de drie bondgenoten waarop de graaf met smart wacht: Bartolo, Marcellina en Basilio, die zogenaamd om recht komen smeken. Marcellina beweert namelijk dat Figaro had beloofd haar te zullen trouwen en eist dat hij zich aan die belofte houdt, of haar anders het geld terugbetaalt waarvoor hij die trouwbelofte als onderpand gaf. De graaf zegt toe de zaak te zullen onderzoeken (finale: Esci omai, garzon malnato).

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Derde akte

Tegen het vallen van de avond in een grote kasteelzaal. De graaf heeft geen vrede met de gang van zaken. Susanna spreekt hem en maakt de afspraak hem die avond in het prieel te ontmoeten (duet: Crudel, perchè finora). Bij het weggaan treft ze Figaro, wie ze vertelt dat alles voor elkaar is, wat de graaf helaas ook hoort. Hierdoor wordt zijn argwaan opnieuw gewekt en hij neemt zich voor niet met zich te laten spotten (aria: Vedró mentr' io sospiro).

Inmiddels heeft rechter Don Curzio elders in het kasteel de zaak Marcellina contra Figaro behandeld. Hij komt binnen en doet uitspraak: Figaro zal Marcellina moeten betalen, óf met haar moeten trouwen. Figaro verdedigt zich en stelt dat hij om te trouwen toestemming van zijn ouders nodig heeft. Die kent hij niet, omdat hij een vondeling is, eigenlijk een geroofd kind. Hij wijst op een litteken op zijn arm, waardoor Marcellina hem als haar verloren baby Rafaelle herkent. Ze onthult dat Bartolo zijn vader is (sextet: Riconosci in questo amplesso). Susanna komt met het losgeld aandragen en vindt Figaro in de armen van haar rivale. Ze snapt er niets van en geeft Figaro een oorvijg. Marcellina verklaart alles en iedereen is nu verheugd, behalve de graaf, die zijn plannen doorkruist ziet. Marcellina en Bartolo besluiten dezelfde avond tegelijk met Susanna en Figaro te trouwen.

De gravin beklaagt zich opnieuw over het feit dat ze verwaarloosd wordt (rec.: E Susanna non vien en aria: Dove sono). Ze zoekt Susanna en intussen vertelt Antonio de graaf dat Cherubino zich in vrouwenkleren heeft verstopt. De gravin komt terug met Susanna en dicteert haar een briefje dat voor de graaf bestemd is, waarin Susanna haar afspraak met de graaf in de tuin bevestigt (briefduet: Che soave zeffiretto). Het is de bedoeling dat de gravin zich als Susanna zal verkleden. Het briefje wordt gesloten met een speld die de graaf moet terugsturen ten teken van toestemming.

Een groep jonge meisjes, onder wie Barbarina en de verklede Cherubino, komt de gravin een bloemenhulde brengen. Barbarina stelt haar 'nichtje' voor, maar het nichtje wordt door Antonio ontmaskerd als Cherubino. De graaf wil Cherubino streng straffen, maar Barbarina weet dit te verhinderen. Dan nadert de bruidsstoet van Figaro en Susanna en het feest begint. Tijdens de dans geeft Susanna heimelijk de graaf het gedicteerde briefje. Deze prikt zich daarbij aan de speld, tot genoegen van Figaro, die van dit nieuwe complot niet op de hoogte is.

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Vierde akte

In het donker van de tuin heeft Barbarina de speld verloren die de graaf haar gevraagd heeft aan Susanna te geven (cavatina: L' ho perduto, me meschine). Zij vertelt dit aan Figaro, die haar toevallig tegenkomt. Hij denkt natuurlijk het slechtste van Susanna. Marcellina (aria: Il capro, e la capretta) en Basilio (aria: In quegl' anni, in cui val poco) geven hun commentaar op de situatie.

Figaro geeft lucht aan zijn gekwetste gevoelens en zijn ontgoocheling (rec. Tutto è disposto en aria: Aprite un po' quegli occhi). Daarna verbergt hij zich. Susanna en de gravin komen op, elk vermomd in de kleren van de ander. Susanna verheugt zich op het naderende geluk, ogenschijnlijk voor de graaf, maar is zich bewust dat de argwanende Figaro op de achtergrond meeluistert (rec.: Giunse alfin il momento en aria : Deh vieni non tardar).

Nu verwacht 'Susanna' (de gravin in vermomming) de graaf. Cherubino, die haar toevallig tegenkomt in de tuin, begint haar het hof te maken (Pian pianin, le andrò piú presso). Daar komt abrupt een einde aan als de graaf verschijnt. De graaf voert 'Susanna' naar een prieel; maar wanneer hij Figaro luidruchtig langs hoort komen, laat hij haar alleen. Wanneer de radeloze Figaro 'de gravin' ziet, vertelt hij haar dat de graaf bij Susanna is en vraagt hij haar om hulp bij zijn wraak. Wanneer zij antwoordt, vergeet zij een moment haar stem te verdraaien en dan doorziet Figaro de werkelijke situatie. Hij begint haar op een overdreven manier het hof te maken, daarbij voorwendend dat zij de gravin is. Uiteindelijk geeft de woedende Susanna hem een paar draaien om zijn oren. Daarop legt Figaro uit dat hij in werkelijkheid al lang wist wie zij was en haar aan haar stem herkend had. Ze verzoenen zich met elkaar (Pace, pace, mio dolce tesoro). Daarop voeren zij een schertsvertoning op om de graaf te doen geloven dat de beide minnaars Figaro en de gravin zijn.

De terugkerende graaf barst in woede uit als hij ontdekt dat Figaro en zijn vrouw een openlijke hartstocht voor elkaar tonen. Hij vraagt om licht en roept de rest van het gezelschap bij elkaar om getuige te zijn van de ontrouw van zijn vrouw. Vergeefs smeken Figaro en 'de gravin' om genade. Ze smeken hem allemaal om haar vergiffenis te schenken, maar hij is onvermurwbaar. Dan laat de echte gravin, die zich intussen weer in haar eigen kleren gekleed heeft, haar stem horen. Op dat moment beseft de graaf dat hij verslagen is en valt op zijn knieën om haar vergeving te smeken. De andere paren zijn nu ook verschenen: Barbarina en Cherubino, Marcellina en Bartolo. Er volgt een algemene verzoening en een drievoudige bruiloft (Ah, tutti contenti).

De onvolprezen opera Le Nozze di Figaro van Mozart

Wilt u graag reageren op deze blog gebruikt u dan onderstaand formulier of bel ons op 070-3191929.



Brochure aanvragen