Tosca - Puccini

HomeblogTosca - Puccini

Tosca
Giacomo Puccini (1858 - 1924)

Tosca is dramatisch, geladen en net als Puccini’s ‘Madame Butterfly’ onverminderd geliefd. De opera bevat beroemd geworden aria’s als ‘E lucevan le stelle’, waarin Cavaradossi zijn liefde voor Tosca in herinnering roept. In het prachtige ‘Vissi d’arte, vissi d’amore’ realiseert Tosca zich dat ze altijd voor de kunst en de liefde heeft geleefd, maar vol smart moet erkennen dat er een hardere werkelijkheid bestaat. Ze is getuige van de executie van haar minnaar, Cavaradossi, en werpt zich vervolgens van de Engelenburcht in Rome.

Leest u vooral niet verder wanneer u verrast wilt worden tijdens de voorstelling. Beleef de opera Tosca van Puccini tijdens een volledig verzorgde operareis met klassieke muziek reizen specialist Hannick Reizen.

De dramatische opera Tosca van Puccini

Tosca van Puccini: de feiten op een rij

Opera in drie akten
Libretto: Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar het toneelstuk van Victorien Sardou
Eerste uitvoering: Teatro Costanzi, Rome op 14 januari 1900

Floria Tosca, een beroemde zangeres: sopraan
Mario Cavaradossi, schilder: tenor
Scarpia, hoofd van de politie: bariton
Cesare Angelotti, consul van de voormalige Republiek van Rome: bas
Sagrestano, koster van Sant'Andrea della Valle: bas
Sciarrone, gendarme: bas
Spoletta, agent bij de politie: tenor
Een cipier: bas
Een schaapsherder: jongensstem

Rome, juni 1800

De dramatische opera Tosca van Puccini

Eerste akte

De kerk Sant'Andrea della Valle. Angelotti, een politieke gevangene die zojuist is ontvlucht uit Castel Sant'Angelo (Engelenburcht), stormt de verlaten kerk binnen. Hij zoekt naar een sleutel die zijn zuster, de markiezin Attavanti, voor hem bij de voet van het beeld van de Madonna heeft achtergelaten. Hiermee opent hij het hek van de Attavanti-kapel en zoekt binnen zijn toevlucht.

De koster komt de kerk binnen en is verbaasd de schilder hier niet aan te treffen. Even later komt de schilder Mario Cavaradossi binnen en hervat zijn werk. Hij haalt het doek weg dat de muurschildering bedekt. Het blijkt een afbeelding te zijn van een Maria Magdalena met goudblonde haren en blauwe ogen. De koster herkent in de Magdalena de jonge, onbekende vrouw die al enkele dagen komt bidden bij de Madonna voor de Attavanti-kapel. Cavaradossi heeft haar, zonder dat zij het bemerkte, als model gebruikt. Mario haalt een medaillon tevoorschijn met een miniatuurportret van zijn geliefde Tosca (aria: Recondita armonia).
Wanneer de koster is vertrokken, komt Angelotti uit zijn schuilplaats. Hij herkent zijn vriend Cavaradossi, maar deze herkent hem echter niet onmiddellijk. Dan komt Cavaradossi tot het besef dat hij de gewezen consul van de Romeinse Republiek, Angelotti, voor zich heeft. Mario biedt aan alles voor hem te doen wat in zijn vermogen ligt. Op dat moment klinkt Tosca’s stem, die buiten de kerk hem roept. Omdat hij weet dat zij zo vroom is dat zij niets voor haar biechtvader verborgen houdt, duwt Cavaradossi snel de mand met eten in de handen van Angelotti en stuurt hem terug de kapel in.

De dramatische opera Tosca van Puccini

Tosca's scherpe oren hebben gefluister gehoord en eenmaal binnengelaten vraagt zij Cavaradossi argwanend wie er bij hem was. Het duurt even voor hij haar jaloerse verdenking kan weerleggen, maar uiteindelijk kalmeert ze. Ze legt de bloemen die ze heeft meegebracht voor het beeld van de Maagd. Dan stelt ze Cavaradossi voor die avond na de voorstelling met hem mee te gaan naar zijn villa. Zijn verstrooide blik en zijn kille reactie wekken opnieuw haar wantrouwen. Cavaradossi laat zich overhalen te komen en vraagt haar hem nu aan zijn werk te laten. Ze staat op het punt te vertrekken als ze de schildering ziet. Zij herkent daarin de markiezin van Attavanti, die zij onmiddellijk verdenkt van een relatie met Cavaradossi. Weer ontkent hij, geeft uitleg en weet haar gerust te stellen (duet: Mario, Mario, Mario).

Als ze weg is, komt Angelotti tevoorschijn. Met diepe afkeer spreken zij over de man die Angelotti gevangen nam en die bij de hele bevolking gehaat is: Scarpia. Cavaradossi nodigt Angelotti uit om zich in zijn villa te verbergen. Bij gevaar kan hij zich verschuilen in een put in de tuin. Plotseling klinkt er een kanonschot: het signaal dat de ontsnapping is ontdekt. In grote haast verlaten beide mannen de kerk. 

De koster keert terug en roept de koorleden bijeen. Hij vertelt hun het heugelijke nieuws dat de gehate Bonaparte verslagen is. Ter ere hiervan zal er die avond een groot vuurwerk zijn, in de kerk zal een Te Deum worden gezongen, en tijdens een feest in het Palazzo Farnese zal een nieuwe cantate worden uitgevoerd, waarbij Tosca als zangeres zal optreden. 

De dramatische opera Tosca van Puccini

Dan komt met veel bombarie Scarpia de kerk binnen en maakt abrupt een einde aan de feestvreugde. Zijn scherpe neus heeft hem naar de kerk geleid met de familiekapel van de Attavanti’s. Hij geeft Spoletta opdracht de kerk te onderzoeken. Hij ontdekt in de kapel een waaier met het wapen van de Attavanti's erop, en als hij de schildering ziet herkent hij in Magdalena de trekken van de markiezin Attavanti. De schilder hiervan blijkt Cavaradossi te zijn. De man die onder verdenking staat van Napoleontische sympathieën en bovendien de minnaar is van Tosca, de vrouw die Scarpia's hartstocht heeft opgewekt. 

Op dat moment komt Tosca de kerk binnen om Cavaradossi te zeggen dat ze de cantate moet zingen en dus onmogelijk die avond met hem mee kan gaan. Scarpia spreekt haar hoffelijk aan, maar weet direct haar jaloezie op te wekken door haar de gevonden waaier te tonen. Dit sterkt Tosca in haar overtuiging dat Mario een verhouding met La Attavanti heeft. Ze snelt de kerk uit om hen in zijn villa te betrappen. Scarpia geeft Spoletta het bevel haar te schaduwen, en hem die avond verslag uit te brengen in het Palazzo Farnese. Scarpia is tevreden: het gif van de jaloezie begint al te werken (Tre sbirri, una carrozza). Het Te Deum begint. 

De dramatische opera Tosca van Puccini

Tweede akte

Dezelfde avond in het vertrek van Scarpia in het Palazzo Farnese. Scarpia zit aan tafel te souperen. Sciarrone komt hem melden dat Tosca ieder ogenblik in het paleis verwacht kan worden. Scarpia stuurt Sciarrone met een briefje naar Tosca, met de mededeling dat hij haar na afloop van de cantate verwacht en verlustigt zich op zijn komende triomf (Tosca è un buon falco). Hij is er zeker van dat Tosca in zijn val zal lopen, uit liefde voor haar Mario Cavaradossi. 

Spoletta komt verslag uitbrengen van zijn inspectie van Cavaradossi's villa. Die is vruchteloos geweest, want Angelotti werd niet gevonden. Op Scarpia's woede-uitbarsting verdedigt hij zich door te melden dat hij Cavaradossi gevangen heeft genomen. De schilder wordt nu binnengebracht en door Scarpia ondervraagd. Tijdens die ondervraging hoort men Tosca in de feestzaal haar solo in de cantate zingen. Cavaradossi laat niets los, en Scarpia levert hem over aan de beul en de rechter voor verdere 'ondervraging'. 

Intussen is het concert afgelopen en komt Tosca binnen. Cavaradossi kan haar nog net fluisterend waarschuwen zich niet te verspreken. Scarpia begint haar nu te ondervragen, eerst galant en beleefd, gaandeweg indringender. Hun gesprek wordt onderbroken door het gekerm van Cavaradossi die wordt gefolterd. Uiteindelijk kan zij het gekerm van haar minnaar niet langer aanhoren en zij verraadt Angelotti's schuilplaats. Cavaradossi wordt nu weer binnengeleid - half bewusteloos - en Tosca sluit hem in haar armen. Ondanks de folteringen is hij niet doorgeslagen en hij vraagt aan Tosca of zij iets heeft losgelaten. Zij ontkent, maar als Scarpia met luide stem opdracht geeft in de put in de tuin te zoeken begrijpt Cavaradossi dat Tosca toch heeft gesproken en vervloekt hij haar.

De dramatische opera Tosca van Puccini

Sciarrone komt melden dat Bonaparte heeft gezegevierd. Cavaradossi reageert enthousiast op dit bericht en geeft daarmee Scarpia een extra motief om hem ter dood te veroordelen. Cavaradossi wordt weggesleept en Tosca en Scarpia blijven achter. Tosca smeekt Scarpia haar geliefde te sparen en vraagt hoeveel zij voor hem moet betalen. Scarpia heeft namelijk de reputatie omkoopbaar te zijn, maar mooie vrouwen betalen in een andere munt dan met geld, zo zegt hij (aria: Già mi dicon venal). Hij geeft haar even bedenktijd. Haar blik van afschuw en haar niet geveinsde walging maken haar in de ogen van Scarpia des te aantrekkelijker. Tosca is wanhopig en vraagt zich af waaraan zij deze rampspoed verdiend heeft (aria: Vissi d'arte). 

Spoletta komt binnen met de melding dat Angelotti zich heeft vergiftigd toen hij ontdekt was. Dan vraagt Scarpia aan Tosca wat haar antwoord is op zijn voorstel. Met een hoofdknik stemt zij toe zich aan Scarpia te geven om op die manier Cavaradossi's leven te redden. Scarpia geeft instructies aan Spoletta voor een zogenaamde schijnexecutie. Als deze weggegaan is, vraagt Tosca eerst een vrijgeleide voor zichzelf en Cavaradossi om Rome voorgoed te kunnen verlaten. Terwijl Scarpia dit document schrijft, ziet Tosca een scherp mes op tafel liggen. Zij grijpt dit en als hij haar wil omhelzen, steekt ze hem dood. Ze trekt het document van vrijgeleide uit de handen van Scarpia. Vervolgens plaatst zij twee kandelaars bij het hoofd van de dode, legt een crucifix op zijn borst en sluipt het vertrek uit. 

De dramatische opera Tosca van Puccini

Derde akte

De volgende morgen, bij dageraad, op het bordes van de Engelenburcht. Men hoort de klokken van Rome en een herdersjongen trekt zingend met zijn kudde langs de voet van de burcht. De cipier leidt Cavaradossi uit zijn cel en zegt hem dat hij nog een uur te leven heeft. Cavaradossi krijgt toestemming om een afscheidsbrief aan Tosca te schrijven, waarin hij de beelden van zijn liefde voor Tosca in zijn herinnering oproept (aria: E lucevan le stelle). Maar plotseling staat zij zelf voor hem en laat hem zijn vrijgeleide zien. Cavaradossi kan die plotselinge clementie van Scarpia niet begrijpen en is diep ontroerd als Tosca hem van de moord op Scarpia vertelt (duet: O dolce mani). Zij zegt hem dat hij eerst nog de schijnexecutie moet ondergaan en geeft hem instructies hoe hij zich daarbij moet gedragen en moet neervallen. De cipier komt zeggen dat het uur verstreken is. Tosca verbergt zich en is getuige van Cavaradossi's executie. Cavaradossi valt dood neer terwijl Tosca denkt dat hij volmaakt acteert. Als de soldaten weggegaan zijn, ontdekt ze echter dat hij echt dood is; er is toch met scherp geschoten. Scarpia heeft gezegevierd; hij had in het geniep een echte executie bevolen. Op dat ogenblik komen Spoletta en Sciarrone, die de moord op Scarpia ontdekt hebben, de trappen opgestormd. Zij zullen Tosca echter niet levend in handen krijgen. Terwijl zij Scarpia voor God's troon uitdaagt, springt Tosca van het bordes van de Engelenburcht haar dood tegemoet.

De dramatische opera Tosca van Puccini

Wilt u graag reageren op deze blog gebruikt u dan onderstaand formulier of bel ons op 070-3191929.



Brochure aanvragen